redaktorkaPomidory są jednym z niewielu warzyw, które — wbrew ogólnej zasadzie — zyskują na wartości po obróbce termicznej, a nie tracą ją. Sprawdzamy, co kryje się za ich charakterystycznym czerwonym kolorem, jak gotowanie wpływa na zawartość likopenu i komu pomidory mogą sprawiać problem.
Czym wyróżniają się pomidory wśród warzyw?
Pomidory botanicznie są owocem, choć kulinarnie traktowane jak warzywo — podobnie jak awokado. Wyróżnia je wysoka zawartość likopenu, przeciwutleniacza odpowiedzialnego za intensywny, czerwony kolor, którego pomidory są jednym z najlepszych dostępnych źródeł w diecie.
Jakie wartości odżywcze mają pomidory?
Pomidory są niskokaloryczne, a jednocześnie dostarczają witaminy C, potasu, witaminy K oraz znacznych ilości wody, co czyni je dobrym wyborem w diecie redukcyjnej i w okresach większego zapotrzebowania na nawodnienie.
Co to jest likopen i jakie ma właściwości?
Likopen jest karotenoidem o silnym działaniu antyoksydacyjnym, badanym pod kątem potencjalnego wpływu na zdrowie sercowo-naczyniowe i ochronę skóry przed promieniowaniem UV. Większość dowodów na te korzyści pochodzi z badań obserwacyjnych i wymaga dalszego potwierdzenia w badaniach klinicznych.
Czy obróbka termiczna zwiększa zawartość likopenu w pomidorach?
Tak, w przeciwieństwie do większości witamin, likopen staje się bardziej dostępny biologicznie po podgrzaniu pomidorów, co jest rzadkim wyjątkiem od reguły utraty wartości odżywczych przy gotowaniu.
Wpływ gotowania na przyswajanie likopenu
Gotowanie rozkłada ściany komórkowe pomidorów, uwalniając likopen i czyniąc go łatwiej dostępnym dla organizmu. To dlaczego sos pomidorowy czy passata mogą być bogatszym źródłem przyswajalnego likopenu niż surowy pomidor.
Tłuszcz a wchłanianie likopenu
Likopen jest rozpuszczalny w tłuszczach, dlatego pomidory spożywane z dodatkiem oliwy z oliwek wchłaniają się znacznie efektywniej niż jedzone samodzielnie, bez żadnego źródła tłuszczu.
Jakie korzyści zdrowotne dają regularnie spożywane pomidory?
Regularne spożycie pomidorów wiąże się w badaniach z korzystnym profilem antyoksydacyjnym organizmu oraz, według części badań, z niższym ryzykiem niektórych problemów sercowo-naczyniowych, podobnie jak inne produkty bogate w przeciwutleniacze, takie jak jagody.
Czy pomidory mogą komuś szkodzić?
Dla większości osób pomidory są bezpieczne i dobrze tolerowane, choć w niektórych sytuacjach warto na nie zwrócić szczególną uwagę.
Pomidory a refluks
Ze względu na naturalną kwasowość, pomidory bywają wyzwalaczem objawów u osób z refluksem żołądkowo-przełykowym. Więcej o produktach nasilających ten problem piszemy w artykule o diecie przy refluksie.
Alergia i nietolerancja pomidorów
Choć rzadko, niektóre osoby mogą mieć nietolerancję lub alergię na pomidory, objawiającą się reakcjami skórnymi lub trawiennymi. W razie powtarzających się objawów warto skonsultować się z alergologiem.
Sposoby na zwiększenie spożycia pomidorów w diecie:
- Dodaj oliwę z oliwek do potraw z pomidorami, by zwiększyć przyswajanie likopenu.
- Sięgaj po passatę i przeciery jako wartościowe alternatywy dla surowych pomidorów.
- Łącz je z czosnkiem i ziołami w klasycznych sosach śródziemnomorskich.
- Obserwuj reakcję organizmu przy skłonności do refluksu.
Pomidory dobrze komponują się też z czosnkiem w wielu potrawach śródziemnomorskich — więcej w artykule o czosnku.
Zobacz też: Dieta dla zdrowego serca – profilaktyka i zalecenia
Pomidory w codziennej diecie – jak je najlepiej wykorzystać
Pomidory, zwłaszcza po obróbce termicznej i z dodatkiem zdrowego tłuszczu, są jednym z najlepszych dostępnych źródeł likopenu w typowej diecie.
Osoby z refluksem powinny obserwować swoją indywidualną tolerancję na ten produkt.
